पुस्तके वाचा, पैसे मिळवा!

स्वदेस न्यूज (प्रतिनिधी) :-
आजची चांगली बातमी आहे पंजाबहून

आजच्या डिजिटल युगात लहान मुले आणि तरुणांचा बहुतांश वेळ मोबाईल, सोशल मीडिया आणि इंटरनेटवर खर्च होताना दिसतो. अशा परिस्थितीत मुलांमध्ये वाचनाची आवड निर्माण करण्यासाठी पंजाबमधील मोगा जिल्ह्यातील रणसिंह कलां या गावाने एक अनोखा उपक्रम सुरू केला आहे. या गावात पुस्तके वाचणाऱ्या मुलांना चक्क रोख रक्कम आणि पुरस्कार देऊन प्रोत्साहित केले जाते. वाचनाची सवय लावण्याबरोबरच मुलांमध्ये ज्ञानाची गोडी निर्माण करणे हा या उपक्रमामागील मुख्य उद्देश आहे.

रणसिंह कलां गावातील महाराजा रणजित सिंह ग्रंथालय हे मुलांसाठी ज्ञानाचे महत्त्वाचे केंद्र बनले आहे. या ग्रंथालयात सुमारे एक हजारांहून अधिक पुस्तके उपलब्ध आहेत. विविध विषयांवरील पुस्तके वाचून मुलांना आपले ज्ञान वाढवण्याची संधी मिळते. विद्यार्थ्यांनी केवळ पुस्तके घरी नेऊ नयेत, तर ती मनापासून वाचावीत आणि त्यातून काहीतरी शिकावे, यासाठी गावाने विशेष व्यवस्था केली आहे.
वर्षाच्या शेवटी मुलांची लेखी आणि तोंडी परीक्षा घेतली जाते. या परीक्षेत विद्यार्थ्यांनी वर्षभरात काय वाचले, त्यातून काय समजून घेतले आणि किती ज्ञान मिळवले, याचे मूल्यमापन केले जाते. नियमित वाचन करणाऱ्या आणि परीक्षेत चांगली कामगिरी करणाऱ्या मुलांना रोख रक्कम व पुरस्कार देऊन सन्मानित केले जाते. त्यामुळे मुलांना वाचनासाठी प्रोत्साहन मिळत असून पुस्तकांशी त्यांची मैत्री वाढण्यास मदत होत आहे.

हे गाव केवळ वाचन मोहिमेपुरते मर्यादित नाही. गावाने पर्यावरण संरक्षणासाठीही अनेक उपक्रम राबवले आहेत. प्लास्टिक कचरा जमा करून देणाऱ्या ग्रामस्थांना त्याबदल्यात साखर दिली जाते. तसेच झाडे लावणाऱ्या आणि त्यांची योग्य काळजी घेणाऱ्या नागरिकांना आर्थिक प्रोत्साहन दिले जाते.
शेतातील पिकांचे अवशेष जाळल्यामुळे होणारे वायुप्रदूषण रोखण्यासाठीही गावाने प्रयत्न केले आहेत. गेल्या सहा वर्षांपासून पराली न जाळता शेती करण्याच्या उपक्रमामुळे गावाने विशेष ओळख निर्माण केली आहे.

गावात अमली पदार्थांच्या विरोधातही मोहीम राबवली जाते. व्यसनमुक्त होणाऱ्या कुटुंबांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ११ हजार रुपयांचे बक्षीस दिले जाते. या उपक्रमातून व्यसनमुक्त जीवनाचे महत्त्व अधोरेखित केले जाते.

वाचन संस्कृती रुजवणे, पर्यावरणाचे रक्षण करणे आणि समाजाला व्यसनमुक्त बनवणे, अशा विविध उपक्रमांमधून रणसिंह कलां गावाने सामाजिक परिवर्तनाचा आदर्श निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला आहे. इतर गावांनीही अशा उपक्रमांपासून प्रेरणा घेतल्यास समाजात सकारात्मक बदल घडण्यास मदत होऊ शकते.